Inox nhiễm từ, inox không nhiễm từ - hiện tượng và nguyên nhân inox hút nam châm

Cập nhật : 08:26:38 AM - 28/05/2019  783 lượt xem   bình luận

Thép không gỉ, hay còn được gọi là inox, chúng có từ tính không? Hay nói một cách thông dụng dễ hiểu tại Việt Nam, inox có bị hít nam châm hay không?
Câu trả lời: CÓ

Theo quan điểm truyền thống thì inox được coi là thép không rỉ, không nhiễm từ, quan niệm này phần lớn bị ảnh hưởng bởi lịch sử phát triển cuả ngành thép không rỉ. Ngày nay, với tốc độ phát triển nhanh của công nghệ kiểm định vật liệu inox, quan niệm về inox như trên được coi là không hoàn toàn đúng và không khoa học, thậm chí có thể gây ra hiểu lầm về bản chất của inox. Do yêu cầu của các điều kiện khác nhau, inox được phát triển thành hàng trăm loại khác nhau. Trong đó, chỉ có một vài loại là không nhiễm từ, còn đại đa số có từ tính.

Từ tính của inox liên quan nhiều đến cấu trúc kim loại của nó. Hiện nay, theo cấu trúc kim loại thì inox được phân thành 4 loại: martensitic, austenitic, ferritic và loại kết hợp austenitic và ferritic (hay còn gọi là Duplex). Chỉ có loại Austenite là không nhiễm từ, và các loại còn lại đều nhiễm từ. Trong 4 loại trên, từ tính của chúng được xếp theo thứ tự từ cao nhất đến thấp nhất như sau: Ferritic – Martensitic – Duplex – Austenitic. Thêm vào đó, không có sự khác biệt về từ tính của thép không rỉ ferritic và martensitic với thép thường. Những thứ đã sử dụng trước đây (vào thời gian đầu) là 2Cr15Mn15Ni2N và 1Cr18Ni9Ti, cả hai đều là inox austenitic không nhiễm từ. Tuy nhiên, với điều kiện môi trường ngày càng ô nhiễm bởi sự phát triển của các ngành công nghiệp hiện đại, khả năng chống ăn mòn của hai loại inox trên không thể đáp ứng được yêu cầu như trước nữa. Đặc biệt, chúng có hàm lượng carbon cao, chất làm ảnh hưởng đến khả năng chống ăn mòn lớn nhất. Vì vậy hai loại inox 2Cr15Mn15Ni2N và 1Cr18Ni9Ti tuy là loại vật liệu inox giá tốt nhưng không được sử dụng rộng rãi, đặc biệt là công nghiệp trang trí nội ngoại thất.

Từ tính của inox cũng chịu ảnh hưởng lớn bởi quá trình sản xuất và gia công. Một số loại inox austenitic có thành phần austenite không ổn định và biến đổi nhiệt độ thấp nên biến thành thép không rỉ martensitic và ferritic bởi áp suất và nhiệt độ trong quá trình cơ luyện và đánh bóng.

Mối quan hệ giữa từ tính và chống ăn mòn của inox (thép không rỉ): Từ tính và khả năng chống ăn mòn của inox là hai khái niệm hoàn toàn không liên quan đến nhau trong quá trình tạo thành chúng. Có thể nói, khả năng chống ăn mòn của inox không nhiễm từ là luôn rất tốt và khả năng chống ăn mòn của inox nhiễm từ cũng không phải là kém.

Tiêu chuẩn để đánh giá inox tốt hay không tốt là khả năng chống ăn mòn chứ không phải khả năng nhiễm từ. Lấy inox 316 là một ví dụ điển hình, Việc thêm chất Mo (Mo-líp-đen) tạo cho inox austenitic không ổn định và dễ dàng biến thành martensite, sau đó từ tính giảm đi. Tuy nhiên, do việc thêm Mo líp đen, các ion chlorua tự do chống ăn mòn được tăng cường.

Mặc dù Inox 316 (0Cr17Ni12Mo2) sử dụng hiện nay thuộc về nhóm inox austenictic, tuy nhiên, việc giảm hàm lượng carbon (so với 1Cr18Ni9Ti) và thành phần hóa học của Ti (ti tan) - tự do (so với 1Cr8Ni9Ti) dẫn đến việc không ổn định và biến đổi nhiệt độ ở inox austenite. Vì vậy áp suất và nhiệt độ được giảm trong suốt quá trình cơ luyện và đánh bóng đã làm cho thép không rỉ chuyển đổi, đó là bề mặt của inox austenitic được biến đổi hoàn toàn thành inox martensite, do đó từ tính của nó cũng cao lên. Tuy nhiên khả năng chống ăn mòn chỉ bị ảnh hưởng bởi thành phần hóa học của nó, vì vậy nó không bị thay đổi.

Góp ý - Thảo luận